Logo Evolution Fysiotherapie
Logo Evolution Fysiotherapie

Bekkeninstabiliteit na zwangerschap


Wat is bekkeninstabiliteit?

Een bekkeninstabiliteit is een instabiel gewricht in het bekkengewricht aan de voorkant of achterkant van het bekken. Bij het stuitje zit het achterste gewricht en op het schaambeen zit het voorste bekkengewricht.

Wanneer één van deze twee gewrichten te veel beweegt noemt men dit een bekkeninstabiliteit. Een bekkeninstabiliteit leidt tot problemen wanneer de bekkenbanden en/of het gewricht door deze instabiliteit ontstoken raken of wanneer de spieren de compensatie niet aan kunnen.
Pijn kan zich zowel aan de voorkant als achterkant bevinden. Ook pijn bij het stuitje is kenmerkend. Pijn kan worden veroorzaakt of verergerd door lopen, omdraaien in bed of het beginnen met lopen en na een langere tijd zitten. Naast pijn is er soms een instabiel gevoel bij het staan op een been.
Een instabiel bekken leidt dus niet per se tot pijn. Tijdens de zwangerschap is het zelfs noodzakelijk dat het bekken instabiel wordt zodat er een kindje door het bekken naar buiten past.


Wat gebeurd er met het bekkengewricht?
Tijdens de bevalling moet een kind door een nauw uiteinde van het bekken naar buiten. Dit is precies op de plek waar twee delen van het bekken samenkomen. Tussen deze twee delen van het bekken zit een soort kraakbeenachtige substantie (genaamd: “symfyse”)  die zorgt voor een zeer geringe beweeglijkheid van het bekken. Om de bevalling te vereenvoudigen maakt het lichaam de symfyse wat weker zodat de twee bekkendelen soepeler bewegen en er meer ruimte ontstaat voor het kind om naar buiten te treden. Dit gebeurd door het zwangerschapshormoon “relaxine”. Wanneer deze twee bekkendelen erg los zitten van elkaar noemt men dit “symfysiolyse”. Door de weker gemaakte symfyse kunnen ook na de zwangerschap de bekkendelen meer van elkaar af bewegen. Dit herstelt zich met de tijd
Een bekkeninstabiliteit veroorzaakt niet per se klachten, wanneer geeft bekkeninstabiliteit wél klachten?

De pijn in het bekken kan de volgende oorzaken hebben:
1.Een scheurtje in de symfyse
2.Een geïrriteerde/ontstoken symfyse
3.Overbelasting van de spieren rondom het bekken door compensatie
4.Rectus diastase
Het weker worden van het bekken is in eerste instantie functioneel. Wanneer de bevalling lastiger gaat dan zou moeten, kan het nog wel eens voorkomen dat er tegendruk wordt gegeven op het bekken door iemand op de geboorteafdeling van het ziekenhuis. Wanneer dit gebeurd worden de twee bekken delen nóg verder van elkaar verschoven dan gebruikelijk. Hierdoor kan in sommige gevallen in het symfyse een scheurtje ontstaan of geïrriteerd raken.

Wanneer de buikspieren te slap en uitgerekt worden kan het lichaam het bekken niet meer stabiliseren en ga je ‘hangen’ in het bekken. Het hangen in het bekken leidt tot ontstoken gewrichtskapsel en banden.
Een andere factor die klachten kunnen veroorzaken is de overbelasting van de omliggende spieren. Wanneer het bekken meer bewegelijkheid heeft, moeten de omliggende spieren dit opvangen. Wanneer de spieren hier niet sterk genoeg voor zijn kunnen deze overbelast raken. Dit is niet zo gek al als je bedenkt wat jouw spieren allemaal moeten opvangen in de zwangerschap.

Deze overbelasting veroorzaakt vaak pijn rondom het bekken in de lage rug en bil regio. Ook rectus diastase, ook wel kort “diastase” genoemd, kan zorgen voor een verminderde stabiliteit van de bekken. Bij een diastase worden de buikspieren verslapt en opgerekt waardoor de buik bol kan worden om ruimte te creëren voor het kindje tijdens de zwangerschap. Ook dit is volkomen normaal en noodzakelijk.

Ons advies is om een fysiotherapeut de inschatting te laten maken of passief stabiliseren voor jou een goede optie is.
A cropped view of a pregnant woman holding her lower back in pain
Onderstaand filmpje legt nogmaals het ontstaan van bekkeninstabiliteit uit in beeld en geluid:

https://www.youtube.com/watch?v=Qp2f0SE3Ozg

Wat vermindert de klachten?
Een goede houding, goede stabiliteit en zorgen voor niet teveel belasting op het bekken kunnen de klachten fors verminderen. Wanneer de omliggende spieren goed getraind zijn kunnen deze de bekkeninstabiliteit compenseren waardoor er geen pijn hoeft te ontstaan. De kracht in dit bekkengebied noemen we “core stability”.
Wanneer de core stability goed is schuiven de twee bekkendelen weer minder ver uit elkaar en ontstaat er minder irritatie en dus minder pijn. Wanneer men een goede ‘core stability’ heeft hoeven de spieren door hun kracht minder te werken en zullen deze dus minder snel overbelast raken. Zowel tijdens de zwangerschap als na de zwangerschap is het trainen van de ‘core’ een goede manier om stabiliteit te vergroten in het bekken.
Core stability trainen heeft geen nadelig effect op de bevalling en mag tot de laatste weken worden uitgevoerd. Let wel op dat je niet de rechte buikspieren traint! Dit zijn geen ‘core’ spieren en moeten juist week worden voor de bevalling.
De houding verbeteren kan de klachten van de bekkeninstabiliteit fors verminderen. Wanneer er een goede houding wordt aangehouden zal de symfyse minder snel geïrriteerd raken en zullen de omliggende spieren minder te hoeven compenseren. Een correcte houding is een actieve houding waarbij je niet ‘hangt’ in je rug en bekken. Doe dit zowel bij het lopen, staan als zitten.
Met een bekkenband of tape kunnen wij op een passieve manier stabiliteit creëren. Dit kan voor een korte tijd een goede oplossing zijn. Op langer termijn is het echter niet zo`n goede oplossing omdat het voor een verzwakking van het eigen stabilisatievermogen van de spieren zorgt. Het lichaam hoeft niet meer of minder te stabiliseren door de passieve ondersteuning en wordt daardoor lui en verzwakt. Voor een paar weken is deze oplossing echter geen probleem en kan het veel pijn wegnemen.

Wat onderzoekt de fysiotherapeut?
Wij onderzoeken of de bekkendelen meer van elkaar af kunnen bewegen dan normaal. Ook bepalen wij aan de hand van een gesprek of de klachten overeenkomen met die van een bekkeninstabiliteit. Vervolgens doet we een diagnostisch onderzoek waarbij het bekken gemobiliseerd wordt.

Mobiliseren wil zeggen bewegen. Hierbij houdt de fysiotherapeut het ene bekkendeel vast en duwt op het andere bekkendeel. Hierdoor schuiven de bekkendelen langs elkaar heen en kan worden gekeken of de bewegelijkheid groter is dan zou moeten. Ook kan de fysiotherapeut een echo maken om te kijken of de symfyse is beschadigd.

Tot slot kan worden onderzocht door de fysiotherapeut hoe de core stability is. Wij beoordelen hoe jij in staat bent jouw bekken te stabiliseren met je spieren.

Wil je hulp bij jouw klachten? Neem dan contact met ons op.
Neem contact op
Druk op de knop voor voorbeelden van een aantal oefeningen die men kan doen om te zorgen voor meer stabiliteit en minder pijn. Oefeningen geven meestal binnen 4-6 weken resultaat en na 6 maanden trainen is het bekken in 90% van de gevallen weer stabiel. Je kunt deze oefeningen uitprinten.
oefeningen
Welke behandeling past bij bekkeninstabiliteit?
Het doel van de behandeling is ervoor te zorgen dat de pijnklachten verminderen en dat het bekken weer stabiel of zo stabiel mogelijk wordt.
Om de pijn te verlichten kan de fysiotherapeut “fricties” geven op spieren die spanning geven aan de bekken.
Deze fricties zijn pijnverlagend maar zullen niet het probleem zelf verhelpen. Wanneer het symfyse, gewricht en kapsel is beschadigt, hersteld dit nog het eerste jaar. Wanneer het langer dan een jaar geleden is gaat dit gewricht helaas niet meer vanzelf herstellen. 

Gelukkig kan er wel een situatie gecreëerd worden waarbij de instabiliteit gecompenseerd wordt
.
Behandeling van een bekkeninstabiliteit in het eerste jaar na de bevalling
Wanneer het symfyse gescheurd is, is het noodzakelijk om de bekkendelen zo snel mogelijk te fixeren door middel van een bekkenband. Een bekkenband houdt het bekken passief op zijn plaats. Daardoor krijgen het symfyse en de bandjes daaromheen genoeg rust om te herstellen. Het herstel duurt meestal tussen de 3 en 6 maanden.

Wanneer er voldoende herstel heeft opgetreden is het tijd om stabiliteitsoefeningen te gaan doen. Stabiliteitsoefeningen zorgen ervoor dat de twee bekkendelen minder schuiven waardoor er minder irritatie ontstaat in de bekkenregio.

Het doel van de behandeling is ervoor te zorgen dat de pijnklachten verminderen en dat het bekken weer stabiel of zo stabiel mogelijk wordt.